Platform voor herbestemmingsvraagstukken

Hoe werkt Erfgoedlab Brabant?

Inleiding

De provincie Brabant telt ca 14.000 monumenten. Voor een deel van hen is de toekomst ongewis: het doel waartoe het monument ooit gebouwd was, is in de loop der jaren achterhaald. Door het ontbreken van een passende hedendaagse functie met een sluitende exploitatie, gecombineerd met de hoge kosten van restauratie en onderhoud, dreigt na leegstand verval, en uiteindelijk sloop. In hun ambitie om een nieuwe bestemming te ontwikkelen lopen eigenaren en initiatiefnemers vaak vast in de complexiteit van het herbestemmingsproces. ErfgoedLab Brabant is in het leven geroepen om initiatiefnemers te ondersteunen en herbestemming te stimuleren.

Platform voor herbestemmingsvraagstukken

ErfgoedLab Brabant is een platform voor herbestemmingsvraagstukken en haakt aan op initiatieven in de monumentenmarkt die een extra impuls kunnen gebruiken. Eigenaren en initiatiefnemers van monumenten die voor een herbestemmingsopgave staan, maar er vanwege de complexiteit niet uitkomen, kunnen een beroep op ons doen. We stimuleren en brengen het proces van herbestemming op gang door middel van (a) advies, (b) vouchers en (c) de inzet van ons netwerk.

A. Advies van onze experts in de versnellingskamer

De versnellingskamer vormt het kloppend hart van ErfgoedLab Brabant. Hier bespreken de initiatiefnemers en onafhankelijke experts gezamenlijk het herbestemmingsvraagstuk. Doel: Inzichtelijk krijgen waar het project staat en welke concrete stappen ondernomen kunnen worden om het proces van herbestemmen een fase verder te brengen. Waarbij overigens ook de gezamenlijke conclusie kan zijn dat het initiatief in deze vorm geen kans van slagen heeft. Tijdens deze bijeenkomst krijgt u direct advies, tips en toegang tot het netwerk van ter zake kundige organisaties en ondernemers.

B. Vouchers voor het inkopen van advies- en onderzoekproducten

Het proces van herbestemming is onderverdeeld in een viertal fases. (zie afbeelding). ErfgoedLab Brabant ondersteunt deze fases met vouchers. Iedere voucher heeft een waarde van €5.000,- en per processtap kunt u maximaal 1 voucher aanvragen. De regeling biedt de mogelijkheid om per project voor maximaal 3 verschillende processtappen een voucher aan te vragen. Met deze voucher kunt u professioneel advies, onderzoek of procesbegeleiding inkopen. In onderling overleg bepalen wij voor welk onderdeel van de processtap de voucher het beste kan worden ingezet.

C. Netwerk van bedrijven en organisaties in de monumentenmarkt

ErfgoedLab Brabant brengt professionals en organisaties met uiteenlopende deskundigheden van herbestemming bij elkaar. Gezamenlijk vormen zij het kennisplatform waar marktervaring, ontwikkelingen, vraagstukken en innovatieve ideeën gedeeld worden. Het doel van ErfgoedLab Brabant is om de gebundelde expertise van het netwerk te gaan inzetten voor het beantwoorden van herbestemmingsvraagstukken en initiatiefnemers toegang te geven tot het netwerk.

Vier fases van onderzoek naar herbestemmingsmogelijkheden

Fase 1: het ontwikkelen van een plan van aanpak

Tijdens deze fase wordt het kennisniveau van de initiatiefnemers verhoogt en het eerste idee uitgewerkt. Hierbij is het van belang is om in een vroegtijdig stadium de relevante partijen aan tafel te krijgen die tot één lijn van samenwerking komen en gezamenlijk:

  • het proces van herbestemming vastleggen;
  • gemeenschappelijke uitgangspunten definiëren;
  • ambities, doelen en ideeën voor herbestemming formuleren.

Fase 2: het uitvoeren van een haalbaarheidsonderzoek

Deze fase bestaat uit het uitvoeren van verkenningen naar de haalbaarheid van de herbestemming op het gebied van:

  • de bouwhistorische en cultuurhistorische kenmerken van het monument in relatie tot herbestemming;
  • de bouwkundige staat van het monument;
  • mogelijke nieuwe of aanvullende functies van het monument;
  • de financiële haalbaarheid en knelpunten van de herbestemming van het monument.

Fase 3: het ontwikkelen van een concept of formule en schetsontwerp

Deze processtap omvat het proces om van het vooronderzoek naar een ontwerp te komen, waarbij de haalbaarheid en uitvoerbaarheid wordt onderbouwd door:

  • marktanalyses, trends en ontwikkelingen;
  • omschrijving van het concept, uitgangspunten en doelstellingen;
  • positionering en doelgroepen van het concept;
  • design, impressie hoe het concept eruit komt te zien;
  • kosten en financiële haalbaarheid van het concept;
  • beschrijving van de risico’s bij het realiseren van het concept;
  • draagvlak bij de betrokken partijen.

Fase 4: het opstellen van een businesscase

Een businesscase is meer dan een financiële afweging van kosten en baten. De businesscase biedt een integrale afweging van alle relevante belangen van het project en de betrokken partijen:

  • een kosten-baten analyse rekening houdend met de risico’s;
  • inzicht inde financieringsbehoefte;
  • rechtvaardiging van de investering, gezien alle, ook niet-financiële belangen;
  • het ontwikkelen van draagvlak voor een investeringsbesluit;
  • het betrekken van overheden en andere stakeholders bij het project.

Korte toelichting advies- en voucherregeling

Voor wie is de regeling bedoeld?

Bent u een eigenaar van een Noord-Brabants monument en staat u voor een lastige herbestemmingsopgave dan kunt u een beroep doen op de advies- en voucherregeling van ErfgoedLab Brabant. Daarnaast kunnen ook belanghebbende en initiatiefnemers gebruik maken van de regeling. De eigenaar moet daar wel schriftelijk mee instemmen en de indiener moet een rechtspersoon zijn.

Welke monumenten vallen onder de regeling?

Deze regeling is bedoeld voor rijksmonumenten én gemeentelijke monumenten die zich niet makkelijk laten herbestemmen (bijvoorbeeld kerken, kloosters, industrieel erfgoed, scholen, kastelen). Om die reden is de herbestemming van woonhuizen buiten de regeling gelaten. Wel kan u van de regeling gebruik maken voor de herbestemming van woonhuizen die deel uitmaken van een niet makkelijk te herbestemmen monumentaal complex.

Wat houdt de regeling in?

Met de advies- en voucherregeling ondersteunt ErfgoedLab Brabant de initiatieffase van het herbestemmingsproces. In de initiatieffase worden 4 processtappen van onderzoek naar herbestemmingsmogelijkheden onderscheiden zoals: het ontwikkelen van een plan van aanpak, het uitvoeren van een haalbaarheidsonderzoek, het ontwikkelen van een concept en het opstellen van een businesscase. Afhankelijk van uw hulpvraag kunt u een beroep doen op een bespreking van uw casus in de versnellingskamer en een bijbehorende voucher ter waarde van €5.000,-. Met deze voucher kunt u professioneel advies en onderzoek inkopen.

Hoe vaak kunt u gebruik maken van de regeling?

U kunt per project per fase één keer een aanvraag indienen. De regeling biedt verder de mogelijkheid om per project voor in totaal 3 verschillende fases een aanvraag in te dienen. De maximale subsidie bedraagt daarmee €15.000,- per project. Als het gaat om een complex of samenstel van monumenten kunnen maximaal drie aanvragen worden ingediend.

Welke voorwaarden zijn er voor de voucherregeling?

Op het moment dat de aanvraag wordt ingediend, mag nog niet begonnen zijn met het onderzoek. Bij een aanvraag moet een offerte van een uitvoerende partij worden gevoegd. Na toekenning moet het onderzoek binnen zes maanden worden afgerond. Na afloop van het onderzoek ontvangen wij graag een rapportage van de resultaten. Indien u al eerder voor hetzelfde monument een rijkssubsidie hebt ontvangen voor een haalbaarheidsonderzoek dan gelden er restricties. Bij de toekenning van de vouchers gelden de principes wie het eerst komt, wie het eerst maalt én zolang de voorraad strekt.

Hoe vraagt u de regeling aan?

Wilt u ook in aanmerking komen voor de advies- en voucherregeling dan kunt u gebruik maken van het intakeformulier van ErfgoedLab Brabant. Vul het hier online in. Aan de hand hiervan nemen wij contact met u op om het vervolgtraject te bespreken en een afspraak te maken. Tijdens deze afspraak kunnen we bespreken of uw casus geschikt is voor een sessie in de versnellingskamer en aan welke voorwaarden u verder dient te voldoen om in aanmerking te komen voor de voucherregeling.

Aan de slag!